Męskie zdrowie pod kontrolą. Dlaczego „Movember” trwa cały rok i kiedy zgłosić się na badania prostaty?

Każdego listopada na ulicach i w mediach społecznościowych pojawia się coraz więcej… wąsów. Ta charakterystyczna akcja to „Movember” (połączenie słów moustache – wąsy i November – listopad). To globalny ruch, którego celem jest podnoszenie świadomości na temat problemów zdrowotnych mężczyzn, przede wszystkim raka prostaty i raka jądra.

To szlachetna i potrzebna inicjatywa, ponieważ statystyki są nieubłagane: mężczyźni w Polsce żyją średnio o kilka lat krócej niż kobiety i znacznie rzadziej zgłaszają się na badania profilaktyczne. Traktujemy nasze zdrowie po macoszemu, a wizytę u lekarza odkładamy na „później”, tłumacząc się brakiem czasu, strachem lub wstydem.

Listopad to idealny czas na rozmowę, ale profilaktyka musi trwać cały rok. W Centrum Medycznym Familia chcemy być partnerem dla naszych pacjentów w każdym aspekcie zdrowia – także tym „typowo męskim”.

Dwa główne zagrożenia: rak jądra i rak prostaty

Męska onkologia skupia się na dwóch kluczowych nowotworach, które atakują w różnym wieku.

1. Rak jądra: Choroba młodych mężczyzn

To nowotwór, który najczęściej uderza w mężczyzn młodych, między 15. a 35. rokiem życia. Jego największym wrogiem jest… sam pacjent i jego regularność. Wykryty we wczesnym stadium jest niemal w 100% wyleczalny. Kluczem jest samobadanie.

Każdy mężczyzna po okresie dojrzewania powinien przynajmniej raz w miesiącu, najlepiej podczas ciepłej kąpieli lub prysznica (kiedy skóra moszny jest rozluźniona), zbadać swoje jądra.

Jak to zrobić prawidłowo? Delikatnie przetaczaj każde jądro między kciukiem a palcami wskazującymi. Powinieneś wyczuć gładką, owalną strukturę. Zwróć uwagę na:

• Jakiekolwiek twarde grudki, guzki lub zgrubienia.
• Zmianę kształtu lub wielkości jednego z jąder.
• Uczucie ciężkości w mosznie.
• Tępy ból w jądrze, mosznie lub pachwinie.

Jeśli wyczujesz cokolwiek, co budzi Twój niepokój – nie czekaj ani dnia. To nie jest powód do wstydu, to powód do natychmiastowej wizyty u lekarza rodzinnego. W takiej sytuacji lekarz w Przychodni Familia (np. w Przychodni Lipka czy Ośrodku Zdrowia Zakrzewo) zbada Cię i pilnie skieruje na badanie USG jąder. W tym przypadku liczy się każdy tydzień.

2. Rak prostaty: „Cichy” problem dojrzałych mężczyzn

Prostata, czyli gruczoł krokowy, to drugi newralgiczny punkt. Rak prostaty rozwija się powoli i przez wiele lat potrafi nie dawać żadnych objawów. Najczęściej dotyka mężczyzn po 50. roku życia.

W Polsce jest to już jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn. Ponieważ rośnie powoli, jego wczesne wykrycie daje ogromne szanse na pełne wyleczenie. Problem w tym, że mężczyźni zgłaszają się do lekarza dopiero wtedy, gdy mają problemy z oddawaniem moczu – a to często jest już objaw zaawansowanej choroby.

Profilaktyka raka prostaty: Kto i kiedy powinien się badać?

Kluczową rolę odgrywa tu Twój lekarz rodzinny. To on jest pierwszym kontaktem i powiernikiem, z którym powinieneś odbyć szczerą rozmowę na temat profilaktyki.

Zalecenia są jasne:

• Mężczyźni po 50. roku życia: Powinni co roku odbyć rozmowę z lekarzem rodzinnym na temat zasadności badań przesiewowych.
• Mężczyźni po 45. roku życia (lub nawet 40.): Jeśli w rodzinie (ojciec, brat) występował rak prostaty, ryzyko jest wyższe i rozmowę o badaniach należy zacząć wcześniej.

Na czym polegają badania?

1. Badanie PSA (swoisty antygen sterczowy): To proste badanie krwi. Podwyższony poziom PSA może sugerować problem z prostatą (nie tylko raka, ale też stan zapalny czy łagodny przerost), ale nie jest to wyrok. Jest to ważny sygnał, który wymaga dalszej diagnostyki.
2. Badanie DRE (per rectum): To badanie, którego mężczyźni obawiają się najbardziej – badanie gruczołu krokowego palcem przez odbyt. Jest krótkie (trwa kilkanaście sekund), może być niekomfortowe, ale jest bezbolesne. Co najważniejsze, jest niezwykle cenne diagnostycznie. Lekarz jest w stanie ocenić wielkość, kształt i konsystencję prostaty. Czasem guz jest wyczuwalny, mimo że poziom PSA jest jeszcze w normie.

Twój lekarz rodzinny w Przychodni Familia Więcbork omówi z Tobą korzyści i potencjalne ryzyka badań (np. nadrozpoznawalność nieistotnych klinicznie nowotworów) i wspólnie podejmiecie decyzję o najlepszej strategii dla Ciebie.

Mężczyzno, dbaj o siebie!

Regularne przeglądy techniczne samochodu to dla nas norma. Coroczne badanie krwi, pomiar ciśnienia i szczera rozmowa z lekarzem rodzinnym powinny być taką samą rutyną.

Nie czekaj na objawy. Bądź odpowiedzialny za siebie i za swoich bliskich. Przełam tabu i umów się na wizytę kontrolną. Nasi lekarze w Przychodni Familia Więcbork, Ośrodku Zdrowia Zakrzewo oraz Przychodni Lipka są tu po to, by pomóc Ci zachować zdrowie na długie lata.

Źródła

1. Fundacja „Movember” (globalna strona akcji): https://movember.com/
2. Polskie Towarzystwo Urologiczne (PTU) – Wytyczne dot. raka prostaty: https://ptu.net.pl/
3. Narodowa Strategia Onkologiczna (Krajowa Sieć Onkologiczna): https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategia-onkologiczna
4. Medycyna Praktyczna, Profilaktyka raka gruczołu krokowego: https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/